Thời đại mạng xã hội khiến việc chia sẻ, bình luận trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, chỉ một dòng trạng thái sai lệch có thể khiến bạn đối diện với án tù vì tội vu khống , BÔI NHỌ DANH DỰ người khác.
Quyền mỗi người về danh dự, nhân phẩm, uy tín như thế nào?
Căn cứ khoản 1 Điều 20 Hiến pháp 2013 quy định, mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khỏe, danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm.
Căn cứ Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015 quy định các điều đảm bảo quyền của mỗi cá nhân về về danh dự, nhân phẩm, uy tín bao gồm:
– Danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ.
– Cá nhân có quyền yêu cầu Tòa án bác bỏ thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình.
– Thông tin ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân được đăng tải trên phương tiện thông tin đại chúng nào thì phải được gỡ bỏ, cải chính bằng chính phương tiện thông tin đại chúng đó. Nếu thông tin này được cơ quan, tổ chức, cá nhân cất giữ thì phải được hủy bỏ.
– Trường hợp không xác định được người đã đưa tin ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của mình thì người bị đưa tin có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố thông tin đó là không đúng.
– Cá nhân bị thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín thì ngoài quyền yêu cầu bác bỏ thông tin đó còn có quyền yêu cầu người đưa ra thông tin xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại.
Như vậy quyền của mỗi người về danh dự, nhân phẩm, uy tín được pháp luật đưa lên hàng đầu nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mỗi người. Vậy hành vi vu khống, xúc phạm người khác trên facebook là vi phạm pháp luật. Pháp luật cũng quy định về hình thức xử phạt hành vi trên tùy vào mức độ nặng nhẹ mà người thực hiện hành vi đó sẽ bị xử lý vi phạm hành chính hay truy cứu trách nhiệm hình sự.
Ngoài ra việc sử dụng không gian mạng để thực hiện hành vi đưa thông tin sai sự thật xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác cũng vi phạm quy định tại điểm d khoản 1 Điều 8 Luật An ninh mạng 2018.
Xử phạt hành chính với hành vi vu khống, xúc phạm người khác trên mạng xã hội thế nào?
Căn cứ khoản 1 Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP quy định như sau:
1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để thực hiện một trong các hành vi sau:
a) Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân;
b) Cung cấp, chia sẻ thông tin cổ súy các hủ tục, mê tín, dị đoan, dâm ô, đồi trụy, không phù hợp với thuần phong, mỹ tục của dân tộc;
c) Cung cấp, chia sẻ thông tin miêu tả tỉ mỉ hành động chém, giết, tai nạn, kinh dị, rùng rợn;
d) Cung cấp, chia sẻ thông tin bịa đặt, gây hoang mang trong Nhân dân, kích động bạo lực, tội ác, tệ nạn xã hội, đánh bạc hoặc phục vụ đánh bạc;
đ) Cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc chưa được phép lưu hành hoặc đã có quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu;
e) Quảng cáo, tuyên truyền, chia sẻ thông tin về hàng hóa, dịch vụ bị cấm;
g) Cung cấp, chia sẻ hình ảnh bản đồ Việt Nam nhưng không thể hiện hoặc thể hiện không đúng chủ quyền quốc gia;
h) Cung cấp, chia sẻ đường dẫn đến thông tin trên mạng có nội dung bị cấm.
Tuy nhiên căn cứ khoản 3 Điều 4 Nghị định 15/2020/NĐ-CP quy định Điều 101 trên là quy định áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính của tổ chức. Trường hợp cá nhân có hành vi vi phạm như của tổ chức thì mức phạt tiền bằng 1/2 mức phạt tiền đối với tổ chức.
Như vậy hành vi vu khống, xúc phạm người khác có thể bị phạt vi phạm hành chính lên tới 20.000.000 đồng nếu hành vi gây ra bởi tổ chức, nếu là cá nhân gây ra hành vi đó có thể bị phạt lên tới 10.000.000 đồng.
Trách nhiệm hình sự với người có hành vi vu khống, xúc phạm người khác được quy định ra sao.
Nếu có hành vi vu khống, xúc phạm người khác một cách nghiêm trọng thì người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các tội:
– Làm nhục người khác được quy định tại Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 với khung hình phạt cao nhất là 30.000.000đ đối với phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ 3 năm và 5 năm đối với phạt tù. Ngoài ra Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm
– Vu khống người khác quy định tại Điều 156 Bộ luật Hình sự 2015. Với khung hình phạt cao nhất là 7 năm đối với hình phạt tù. Ngoài ra người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Phòng ngừa và bảo vệ bản thân trước hành vi vu khống và làm nhục.
Để phòng ngừa và bảo vệ bản thân trước những hành vi này, bạn có thể tham khảo một số biện pháp sau:
+ Hạn chế chia sẻ thông tin cá nhân trên mạng xã hội hoặc với những người không thân thiết.
+ Tìm hiểu các quy định của pháp luật về bảo vệ danh dự, nhân phẩm sẽ giúp bạn biết cách ứng phó khi gặp phải tình huống xấu.
+ Thu thập chứng cứ như ghi âm, ghi hình, lưu giữ tất cả các bằng chứng liên quan đến hành vi vu khống, làm nhục.
+ Yêu cầu người thực hiện hành vi vu khống, làm nhục chấm dứt hành vi và xin lỗi công khai, hoặc tố cáo đến cơ quan có thẩm quyền.
+ Tìm kiếm sự hỗ trợ từ luật sư bởi vì luật sư sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về quyền lợi của mình và tư vấn các thủ tục pháp lý cần thiết.
Hậu quả xã hội của hành vi vu khống người khác.
– Gây ảnh hưởng tới nhân phẩm, danh dự và còn có thể là tính mạng và kinh tế cho nạn nhân.
– Gây hoang mang, xôn xao cho dư luận;
– Nếu nạn nhân là người có chức vụ quyền hạn hoặc tập thể, cơ quan nhà nước thì có thể gây ảnh hưởng đến uy tín của nhà nước.
Ngày nay, sự phát triển của mạng xã hội mang lại rất nhiều lợi ích cho xã hội làm cuộc sống của mọi người trở nên tiện lợi hơn. Tuy nhiên, đi kèm với đó là những hệ lụy, điển hình gần đây xôn xao trên mạng là những hành vi vu khống người khác. Vì thế cần cẩn trọng khi đăng tin trên các trang mạng xã hội để hạn chế và tránh những rủi ro, vướng mắc pháp lý.
ThS. LS Nguyễn Văn Tứ – Luatsutu.com – Nơi lan tỏa kiến thức pháp lý gần gũi và đáng tin cậy.
