Vụ việc nam sinh lớp 11 bị bạn học đâm tử vong ngay sau giờ tan trường ở Thanh Hóa đang gây rúng động dư luận. Khi cả hai còn mặc đồng phục học sinh, bi kịch học đường ấy khiến nhiều người đặt câu hỏi: Đây có phải là phòng vệ chính đáng, hay là hành vi giết người?
Liên quan vụ nam sinh lớp 12 ở Thanh Hóa bị bạn cùng trường đâm tử vong gây rúng động dư luận, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra đang làm rõ, điều tra về hành vi giết người.
Trao đổi dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Tứ cho rằng đây là vụ việc đặc biệt đau lòng. Theo ông, sự việc có dấu hiệu của tội phạm nên việc cơ quan điều tra vào cuộc là có căn cứ.
Luật sư Tứ phân tích, trước tiên cơ quan điều tra sẽ áp dụng biện pháp giữ người trong trường hợp khẩn cấp, sau đó đánh giá toàn diện các tình tiết để xác định đây là hành vi phòng vệ chính đáng hay hành vi cố ý tấn công gây hậu quả chết người.
Nếu xác minh cho thấy người gây án chỉ chống trả trong tình huống buộc phải tự vệ, hành vi tương xứng với mức độ nguy hiểm và nhằm ngăn chặn sự tấn công thì sẽ loại trừ trách nhiệm hình sự.
Theo Điều 22 Bộ luật Hình sự quy định phòng vệ chính đáng là hành vi chống trả cần thiết nhằm bảo vệ tính mạng, sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của mình hoặc người khác. Hành vi này không phải là tội phạm.
Để được coi là phòng vệ chính đáng, hành vi phải thỏa mãn ba yếu tố:
+ Việc chống trả chỉ xảy ra khi đang bị tấn công, bị đe dọa trực tiếp đến tính mạng hoặc sức khỏe;
+ Mục đích là ngăn chặn hành vi xâm hại chứ không phải trả thù hay tấn công trở lại;
+ Mức độ chống trả phải tương xứng, đủ để loại trừ nguy hiểm.
Hiện trường nơi xảy ra vụ việc
Nếu hành vi chống trả “rõ ràng quá mức cần thiết” – tức vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng, thì người gây ra hậu quả vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định.
Nếu trước đó hai bên có đánh nhau, có mâu thuẫn và mong muốn tấn công lẫn nhau thì không thể coi là phòng vệ. Ngoài ra, việc ai ra tay trước, hung khí được chuẩn bị hay bộc phát, đâm vào vùng nào và với mục đích gì… đều là yếu tố mấu chốt để kết luận.
Trong trường hợp xác định hành vi dùng hung khí đâm vào vùng trọng yếu gây chết người không thuộc phòng vệ chính đáng, người gây án có thể bị khởi tố về tội giết người hoặc tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng.
Đề cập đến vụ việc xảy ra tại Thanh Hóa, luật sư Tứ nhận định: Do người gây ra vụ việc chưa đủ 18 tuổi, khung hình phạt sẽ áp dụng theo chính sách hình sự dành cho người chưa thành niên.
Theo luật sư, mức án cao nhất mà nam sinh này có thể đối diện nếu bị xử lý về tội giết người là không quá 18 năm tù; trường hợp chỉ bị xử lý về tội giết người do vượt quá phòng vệ chính đáng, mức phạt cao nhất chỉ đến 2 năm tù.
Luật sư nhận định, sự việc xảy ra ngay sau giờ học, dưới mắt nhiều học sinh khác, cho thấy nguy cơ bạo lực học đường đang hiện hữu.
“Một mạng người mất đi, một tương lai khác cũng khép lại. Chỉ vì phút nóng giận, bồng bột mà hậu quả để lại là quá đau lòng.”
